Hukuk Terimleri Sözlüğü

Bir hakkın yerine getirilmesi veya korunması amacıyla mahkemeye başvurma işlemi.

Bir davayı açan, hakkının korunmasını veya yerine getirilmesini talep eden taraf.

Kendisine karşı dava açılan taraf.

Yargılama yetkisine sahip olan, uyuşmazlıkları çözmekle görevli kişi.

Adalet hizmetlerinin yürütüldüğü, yargılama faaliyetlerinin gerçekleştirildiği devlet organı.

TBMM tarafından kabul edilen, genel ve soyut nitelikteki yazılı hukuk kuralları.

Kanunların uygulanmasını göstermek veya emrettiği işleri belirtmek üzere çıkarılan düzenleyici işlem.

Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin kendi görev alanlarını ilgilendiren kanun ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere çıkardıkları düzenleyici işlem.

Yargı organlarının benzer davalarda verdikleri kararlarla oluşan hukuki yorum ve uygulamalar bütünü.

Benzer davalarda yol gösterici nitelikte olan, daha önce verilmiş yargı kararı.

Görülmekte olan bir davaya, taraflardan birinin yanında katılan üçüncü kişi (asli müdahil).

Davanın tarafı olmamakla birlikte, taraflardan birinin kazanmasında hukuki yararı bulunan ve davaya katılan kişi.

Bölge adliye mahkemesi kararlarına karşı Yargıtay'a yapılan üst derece kanun yolu başvurusu.

İlk derece mahkemesi kararlarına karşı bölge adliye mahkemesine yapılan olağan kanun yolu başvurusu.

Mahkeme kararının olağan kanun yollarına başvuru süresinin dolması veya kanun yollarının tüketilmesiyle kesin hale gelmesi.

Hukuki işlemlerin ilgili kişilere usulüne uygun şekilde bildirilmesi.

Mahkemenin resmi kurum ve kuruluşlara bilgi veya belge talep etmek için yazdığı resmi yazı.

Davanın açılmasından sonra hâkimin ilk incelemeyi yaparak yargılama usulünü belirlediği ara karar.

Tarafların ve vekillerinin mahkeme huzurunda iddia ve savunmalarını sözlü olarak ileri sürdükleri yargılama oturumu.

Mahkemenin yargılama sonucunda verdiği hukuki sonuç.

Mahkemenin davanın esasına ilişkin verdiği nihai karar.

Kesinleşmiş mahkeme kararlarının yerine getirilmesi.

İşçinin en az bir yıl çalışması halinde, kanunda belirtilen nedenlerle iş sözleşmesinin sona ermesi durumunda işverenin ödemekle yükümlü olduğu tazminat.

İş sözleşmesini fesheden tarafın, kanunda öngörülen bildirim süresine uymadan fesih yapması halinde karşı tarafa ödemesi gereken tazminat.

İş Kanunu'na göre haftalık 45 saati aşan çalışma süreleri. Her bir saat fazla çalışma için normal ücretin %50 zamlı hali ödenir.

İşçi veya işverenin, kanunda sayılan haklı nedenlerden birine dayanarak iş sözleşmesini derhal sona erdirmesi.

İş sözleşmesinin geçerli veya haklı bir sebep olmaksızın sona erdirilmesi.

İş güvencesi kapsamındaki işçinin haksız fesih durumunda mahkeme kararıyla işe geri alınması talebi.

En az 30 işçi çalışan işyerlerinde, en az 6 aylık kıdemi olan işçilerin keyfi olarak işten çıkarılmasını engelleyen koruma sistemi.

İşçi sendikası ile işveren veya işveren sendikası arasında, çalışma koşullarını ve karşılıklı hak ve borçları düzenleyen yazılı sözleşme.

İşçilerin veya işverenlerin çalışma ilişkilerinde ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak amacıyla kurdukları tüzel kişilik.

Hakkında ceza davası açılmış olan, suç isnadı altında bulunan kişi.

Suçtan doğrudan zarar gören kişi.

Suç nedeniyle şikâyette bulunan, şikâyetçi olan kişi.

Suç şüphesi altındaki kişinin, hâkim kararıyla özgürlüğünün geçici olarak kısıtlanması tedbiri.

Yakalanan kişinin, Cumhuriyet savcısının emriyle belirli süreyle özgürlüğünün kısıtlanması.

Sanığın isnat edilen suçtan aklanması, suçsuz bulunması kararı.

Sanığın isnat edilen suçtan suçlu bulunarak cezalandırılması kararı.

Kanunda belirtilen koşulların varlığında sanığa verilecek cezanın indirilmesi.

Mahkumiyet kararı verildikten sonra cezanın infazının belirli koşullarla ertelenmesi.

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması: Sanık hakkında kurulan hükmün, belirli bir denetim süresi boyunca açıklanmaması ve koşullar yerine getirildiğinde davanın düşürülmesi kurumu.

Kanunun belirlediği koşullarda bir kişinin geçimini sağlamak için yapılması gereken parasal ödeme (iştirak, yoksulluk, tedbir nafakası).

Ana ve babanın, çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması konusundaki hak ve yükümlülükleri.

Evlilik birliğinin, kanunda öngörülen sebeplerden birine dayanılarak mahkeme kararıyla sona erdirilmesi.

Boşanmaya neden olan olaylarda kusuru az olan veya kusursuz eşin, diğer eşten talep edebileceği maddi ve manevi tazminat.

Eşlerin evlilik birliği süresince edinilen mallar üzerindeki hak ve yükümlülüklerini düzenleyen hukuki sistem.

Türk hukukunda yasal mal rejimi olan, evlilik süresince emek karşılığı edinilen malların boşanma halinde eşit paylaşımını öngören rejim.

Evlenme sırasında takılan altın, mücevher gibi değerli eşyalar. Kural olarak kadına ait kabul edilir.

Borçlunun borcunu ödememesi halinde, alacaklının talebiyle borçlunun mal ve haklarına icra dairesi tarafından el konulması işlemi.

Bir alacağın güvence altına alınması amacıyla taşınır bir mal üzerinde kurulan sınırlı ayni hak.

Bir alacağın güvence altına alınması amacıyla taşınmaz üzerinde kurulan sınırlı ayni hak.

Borçlarını ödeyemeyen tacirin, mahkeme kararıyla tüm mal varlığının tasfiye edilmesi süreci.

Mali durumu bozulan borçlunun, alacaklılarıyla anlaşarak borçlarını yeniden yapılandırması için başvurduğu hukuki yol.

Alacaklının, borçludan alacağını tahsil etmek amacıyla icra dairesi aracılığıyla başlattığı yasal süreç.

İcra takibi başlatıldığında borçluya gönderilen, borcunu ödemesi veya itiraz etmesi için süre tanıyan resmi bildirim.

Borçlunun ödeme emrine karşı borcun tamamına veya bir kısmına, icra dairesine süresi içinde yaptığı karşı çıkma işlemi.

Tüketiciye teslim anında, taraflarca kararlaştırılmış olan veya objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımayan mal.

Tüketicinin, özellikle mesafeli sözleşmelerde, herhangi bir gerekçe göstermeksizin 14 gün içinde sözleşmeden dönme hakkı.

Üretici veya ithalatçının, malın tüketiciye tesliminden itibaren en az 2 yıl boyunca ücretsiz onarım veya değişim taahhüdü.

Belirli değerin altındaki tüketici uyuşmazlıklarının çözüldüğü, mahkeme dışı zorunlu başvuru mercii.